📦

Cơ bản

C++ là ngôn ngữ lập trình biên dịch, mạnh mẽ, đa mô hình (thủ tục, hướng đối tượng, generic). Chương trình C++ luôn bắt đầu từ hàm main(). Bài học này giới thiệu cú pháp cơ bản: biến, kiểu dữ liệu, toán tử, nhập/xuất.

1. Cấu trúc một chương trình C++

Mọi chương trình gồm: chỉ thị #include để nạp thư viện, hàm main() là điểm khởi đầu, dùng return 0 để báo kết thúc thành công. std::cout xuất ra màn hình, std::cin nhận từ bàn phím.

#include <iostream>
using namespace std;
int main() {
    cout << "Xin chao C++!" << endl;
    return 0;
}

2. Biến và kiểu dữ liệu

Kiểu số nguyên: int (4 byte), long long (8 byte). Số thực: float (4 byte, ~7 chữ số), double (8 byte, ~15 chữ số). Ký tự: char. Luận lý: bool (true/false). Chuỗi: std::string (cần #include <string>).

int tuoi = 20;
double luong = 15000000.5;
char loai = 'A';
bool dangHoc = true;
string ten = "Minh";

3. Toán tử

Số học: + - * / %. So sánh: == != < > <= >=. Logic: && || !. Gán rút gọn: += -= *= /= %=. Tăng/giảm: ++ --. Lưu ý phép chia hai số int là chia nguyên (7/2 = 3), muốn có 3.5 phải có ít nhất một toán hạng double: 7/2.0.

4. Nhập/xuất

cin >> a >> b đọc theo khoảng trắng. Muốn đọc cả dòng có khoảng trắng: getline(cin, s). Trước getline sau cin >> phải cin.ignore() để bỏ ký tự newline còn thừa.

💻 Code mẫu thực chiến

Đổi đơn vị nhiệt độ °C → °F

Ứng dụng đời thực: máy tính nhiệt độ. Công thức F = C × 9/5 + 32.

#include <iostream>
using namespace std;
int main() {
    double c;
    cout << "Nhiet do C: "; cin >> c;
    double f = c * 9.0 / 5.0 + 32;
    cout << c << " C = " << f << " F";
    return 0;
}

Kết quả: 25 C = 77 F

Tính tiền điện theo bậc thang

Tính hoá đơn: 100 kWh đầu 1.500đ/kWh, còn lại 2.500đ/kWh.

#include <iostream>
using namespace std;
int main() {
    int kwh; cin >> kwh;
    long long tien;
    if (kwh <= 100) tien = kwh * 1500LL;
    else tien = 100 * 1500LL + (kwh - 100) * 2500LL;
    cout << "Tien dien: " << tien << " VND";
}

Kết quả: 150 kWh -> 225000 VND

💡 Mẹo & lưu ý

Luôn khởi tạo biến khi khai báo để tránh giá trị rác.
Dùng long long khi số có thể vượt 2 tỉ (10^9).
endl vừa xuống dòng vừa flush buffer; '\n' nhanh hơn.
Tránh using namespace std trong file header lớn — chỉ dùng cho bài tập nhỏ.

🎯 Luyện tập chủ đề này Chủ đề khác